Peter Brosens en Jessica Woodworth vormen al jaren een onafscheidelijk duo, zowel privé als professioneel. Brosens was oorspronkelijk actief als documentairemaker. Als duo maakten ze in hoofdzaak eigenzinnige speelfilms. Na King of the Belgians is er nu opvolger The Barefoot Emperor, alweer een bijzondere komedie.Maar ook wie die film niet gezien heeft, kan meteen inpikken en smullen van de milde absurditeit en politieke satire. ZED sprak met (uitgeweken Leuvenaar) Peter Brosens over hun in- en aspiraties.

Wisten jullie al ten tijde van King of The Belgians dat jullie een vervolg zouden draaien?
Niet tijdens het draaien zelf. Onze eerste drie films vormden samen een soort klein, thematisch oeuvre. We begonnen echter het risico te voelen in herhaling te vallen en wilden van toon veranderen. Vandaar kwam het idee voor King of the Belgians: een komedie over een koning die verloren loopt in de Balkan maar daarbij zichzelf ontdekt.

Een week voor de première in Venetië wilden Jessica en ik er even tussen uit om alle stress achter ons te laten. Zo zijn we per toeval in Brijuni uitgekomen, voor de westkust van Istrië, Kroatië. Dat eiland was het zomerverblijf van Tito. Een ongelooflijk bizarre en ongewone plaats, heel het eiland ademt geschiedenis en een cinematografische kracht uit. Daar groeide het idee voor The Barefoot Emperor.

Het eiland is niet enkel decor maar ook deel van de verhaalstructuur. In de film is er een afgesloten sanatorium waar mensen moeten rusten, quasi volledig afgesloten van de buitenwereld. Daar komt onze koning terecht na een dom incident. Hij weet niet waar hij is, wat er is gebeurd.

Door het totaal onverwachte, voornamelijk internationale succes van King of the Belgians zijn we ermee doorgegaan. Het verhaal had een open einde, dus er was een mogelijkheid voor een vervolg. Voor ons was het meteen duidelijk dat we niet nog eens dezelfde film zouden maken. Qua toon en inhoud is de film helemaal anders. De eerste film was een mockumentary en road movie, terwijl The Barefoot Emperor net het tegenovergestelde is. Cinematografisch kiezen we bijvoorbeeld voor meer statige tableaus, waardoor de film op het Filmfestival van Toronto al vergeleken werd met die van Roy Andersson.

De satire richt zich ook op grotere schaal op de huidige ontwikkelingen in Europa. We surfen scherper op de realiteit. King of the Belgians werd gedraaid voor de toestanden met Erdogan, Catalonië, de bootvluchtelingen. Ineens werden we ingehaald door de werkelijkheid. Heel doelbewust is deze film dus meer een politieke satire, maar het blijft mild.  Het is een film met behoorlijk wat subtiliteit en verschillende lagen. Het personage Nicolas is geen nadrukkelijke parodie op Belgische vorsten, de gelijkenissen zijn eerder toevallig. In deze film brengen we zijn innerlijke reis naar een ander niveau. Hij staat voor een dilemma buiten zichzelf, maar moet wel bepaalde keuzes maken.

Het sanatorium is ook een metafoor voor een Europa dat aan het stagneren is, achteruit gaat zelfs. Dat gevoel van het verval van de tijd proberen we voelbaar te maken door onze cinematografische keuzes. We zien zelfs wat verrotting in de structuur van de Europese gemeenschap. Het feit dat ze de burger niet kunnen bereiken, laat staan begeesteren, is toch problematisch.

Willen jullie mensen dan via humor bewust maken van de hedendaagse problematiek?
Humor heeft een effect van zelfrelativering in zich, iets essentieel humanistisch. Wanneer mensen ons vragen wat de boodschap is van de film zeggen we laconiek: “Voor boodschappen moet je in de Delhaize zijn.” (lacht) We willen niet betuttelend zijn naar het publiek. Onze films creëren eerder een universum waarin de kijker kan vertoeven en zelf een mening over kan vormen. Voor ons blijft cinema een raam op de werkelijkheid. Met bepaalde nationalistische en extremistische tendensen voel je dat die ramen worden dichtgemetseld of vervangen door spiegels. Dat zijn geen spiegels van zelfkritiek maar van ijdelheid. De wetenschap, politiek, economie, alles is intrinsiek globaal met elkaar verbonden. Helemaal terugplooien op zichzelf als kleine natiestaat vinden wij een gevaarlijke tendens.

Krijgt het verhaal van Nicolas nog een vervolg? Hij is nog steeds niet thuis, hé (lacht). Er zou een derde film kunnen komen maar daar hebben we voorlopig nog geen flauw idee van. Ons eerstvolgende project zal alleen Jessica schrijven en regisseren, ik doe uitsluitend de productie. Dat wordt een verfilming van Dino Buzzati’s roman De Woestijn van de Tartaren. (RV)